آخرین مطالب

جایگاه خواندن در گذران وقت مردم فلسطین

عنوان گزارش اصلی: ReportTime Use Survey 2012/2013:   Final مجری: مرکز آمار فلسطین (Palestinian Central Bureau of Statistics) دسترسی به گزارش اصلی: http://www.timeuse.org/sites/ctur/files/public/ctur_report/9498/palestinian-2014-timeuse-survey-report-2068.pdf جامعه: کلیه افراد بالای ۱۰ سال فلسطینی که در فلسطین ساکن هستند واحد نمونه‌گیری: خانوار حجم نمونه: ۵۹۰۳ دوره زمانی گردآوری داده: سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ سال اعلام نتایج: ۲۰۱۴ خواندن در مجموعه فعالیتی با عنوان (استفاده از رسانه‌های جمعی) قرار گرفته است.  در جدول زیر ابتدا آمار مربوط به عنوان کلی فعالیت و سپس به تفکیک فعالیتهای مرتبط گزارش شده است. میانگین زمان (افرادی که این فعالیت را انجام داده‌اند) درصد افرادی که این فعالیت را انجام داده‌اند (از کل جمعیت) هر دو جنس زنان مردان هردو جنس زنان مردان استفاده از رسانه‌های جمعی ۲.۴۵ ۲.۴۶ ۲.۴۴ ۸۵.۵ ۸۶.۵ ۸۴.۲ خواندن (مطالعه) ۰.۴۷ ۰.۴۶ ۰.۴۹ ۳.۴ ۴.۷ ۲.۲ استفاده از تلویزیون و مواد دیداری ۲.۲۳ ۲.۲۸ ۲.۱۸ ۸۱.۴ ۸۴.۰ ۷۸.۹ گوش‌سپردن به رادیو و لوازم صوتی ۰.۵۹ ۰.۵۱ ۱.۰۸ ۵.۰ ۵.۳ ۴.۸ استفاده از رایانه ۱.۴۷ ۱.۲۸ ۲.۰۱ ۱۸.۴ ۱۶.۴ ۲۰.۳ سایر رسانه‌ها ۰.۱۷ – ۰.۱۶ ۰.۳ . ۰.۶ در این جدول وضعیت خواندن  به تفکیک سن و جنس آمده است که زیر هر جنسیت ابتدا نسبت جمعیتی که این فعالیت را انجام میدهند و سپس مدت زمانی را که به این خواندن اختصاص داده‌اند آمده است. مردان زنان کل نسبت زمان‌ (دقیقه) نسبت زمان (دقیقه) نسبت زمان (دقیقه) ۱۰-۱۷ سال ۱.۳ ۳۷ ۵.۸ ۴۵ ۳.۴ ۴۳ ۱۸-۲۹ سال ۱.۹ ۴۸ ۶.۰ ۴۲ ۳.۹ ۴۳ بالای ۳۰ سال ۳.۱ ۵۳ ۲.۹ ۵۶ ۳.۰ ۵۴ کل ۲.۲ ۴۹ ۴.۷ ۴۶ ۳.۴ ۴۷...

حاج سیاح در فرنگ به کتابخانه عمومی می‌رود

حاج سیاح یا همان میرزا محمدعلی محلاتی از سفرنامه‌نویسان دوره قاجار است. وی در سفری که بیش از ۱۵۰ سال پیش (۱۲۷۶ ه.ق.=۱۸۵۹م.) به پاریس داشت، به کتابخانه‌های عمومی نیز سری می‎زند و توصیفی از آنجا ارائه می‌کند که قابل تأمل است می‌تواند گرهی از پژوهشی تاریخی بگشاید. اما آن روایت چنین است: «دوازده کتابخانه بسیار مشهور معروف دارد که بزرگ‌ترین همه آنها در راه مسمای به «روُ رِشلیوُ»، هر روز از ساعت نه که بامداد فرنگیان است الی ساعت ده که هنگام شام باشد برای طالبان گشاده است که هر که بدان جا خواهد رفته و هر کتاب که خواهد می‌ستاند. اگر معروف باشد به منزل خود هم می‌برد و الا در مطالعه گار نشسته مقصود خود را حاصل می‌نماید، و استعلام از کتب را اگر بخواهد کتاب سرنویس و فهرست کتب و علوم را خادم با نهایت ادب می‌آورد آن شخص به کرسی نشسته بر میز می‌نهد و هرچه بخواهد مطالعه می‌کند و اگر قلم و دوات هم بخواهد فوراً می‌دهند هرچه می‌خواهد بنویسد و اگر طالب روزنامه باشد نیز جای مخصوص دارد که روزنامه‌های اکثر شهرهای مشهوره را بدان جا می‌آورند همه روزه و هر زبانی جای مخصوصی دارد. آن جا نیز اغلب از فعله‌ها و بیکارها محض وقت گذراندن نشسته روزنامه می‌خوانند و خود را مشغول می‌دارند. و نیز چاپخانه‌ها دارد بخاری و آلتی که آن‌جا هر روزنامه و هر نوع کتاب را چاپ میزنند…»(معتمد ذزفولی، ۱۳۹۰، ص ۵۴۷) رویارویی حاج سیاح با کتابخانه‌های عمومی برای من چند نکته را آشکار می‌کند که ذکر میکنم. البته ممکن است برای دیگران نکاتی بیشتر هم در خود داشته باشد. نخست اینکه مفهوم کتابخانه و مطالعه برای حاج...

گفتمان زنِ کتابخوان در قرن نوزدهم

این نوشته برشی است از کتاب «گفتمان» نوشته سارا میلز. وی در این بخش از کتاب توضیح می‌دهد که چگونه استفاده از مفهوم «گفتمان» به جای مفهوم «ایدئولوژی» در تحلیل زنینگی راه جدیدی بر روی فمینیست‌ها گشوده است و در ادامه این توضیحات مثالی از کتاب زنان کتابخوان قرن نوزدهم (The Woman Reader 1837-1914) نوشته کیت فلینت (Kate Flint) می‌آورد که نشان دهد چگونه اندرزنامه‌ها و ایجاد ممنوعیت بیش از آنکه مانع افراد در رسیدن به آن موضوع شوند حوزه‌هایی از مقاومت زنان بوجود آورده‌اند و در جاهایی نیز برانگیزاننده رفتارهای منع شده بوده‌اند. «کیت فلینت در کتابش نشان میدهد خودِ خواندن، عمل گناه‌آمیز و خطرناکی تلقی می‌شد که می‌توانست زنان را به فساد و تباهی بکشاند. این امر بازتاب این دیدگاه بود که ادبیات و آموختن به طور عام، جذابیت شدیدی برای زیان جوان در آن زمان داشته است و احتمالاً انجام وظایف سنتی آنها در مقام همسر و مادر را مختل می‌کرده است. به عنوان مثال ئی. جی. تیلت در کتاب در باب حفظ سلامتی زنان در دوره‌های بحرانی زندگی (۱۸۵۱) می‌گوید: رمان‌ها و داستان‌های عاشقانه (رمانس‌ها) را باید کاملاً کنار گذاشت، چون می‌توانند احساس‌های مرتبط با همان توصیف بیمارگونی را برانگیزد که اگر به طور مستمر در آن غرقه شویم، تاثیرات خطرناکی، روی سیستم عصبی خواهند گذاشت، و این برای توضیح اینکه چرا این همه هیستری و بیماری‌های اعصاب در بین طبقات بالای جامعه شایع است کفایت می‌کند. واضح است که خواندن به این دلیل، بویژه برای زنان خطرناک شمرده می‌شود که سبب آشوب‌هایی می‌شود که لزوماً زاده وضعیتی است که در آن زنان به سوژه‌ها و عاملان agents فعال و صاحب فکری بدل می‌شوند که...

لِکتی‌یو: خوانش الهی

بسیاری از آیین‌ها برای خواندن کتاب مقدس خود، آداب مخصوصی دارند که ناشی از فهم آنها نسبت به کتاب مقدسشان است. در این نوشته کوتاه، لِکتی‌یو (خوانش الهی= Lectio Divina) معرفی می‌شود که در واقع نوعی پرکتیسِ خواندن متن مقدس در میان مسیحیان است و برای ارتباط با خدا انجام می‌شود. خواندن متن مقدس خواننده را یاری می‌کند از اندیشه‌های سطحی فراتر رود و خِرد کامل را که در «واژگان پروردگار» نهفته است بازیابد. از این منظر مهم‌ترین عنصر تفسیر کتاب مقدس، مسیح است. تمام متون مقدس نسبت به مسیح ثانویه محسوب می‌شوند.  واژگان بازتاب مسیح به مثابه «کلمه الله The Word of God» هستند. در این دیدگاه استفاده از مسیح برای رمزگشاییِ متون مقدس بسیار کارگشا است. به صورت تاریخی خوانش الهی یک پرکتیس اجتماعی است که توسط راهبان اجرا می‌شود گرچه این عمل قابل اجرا به صورت فردی نیز است اما نباید جنبه اجتماعی آن فراموش شود. این سنت، چهار گام دارد: خواندن، توجه کردن ، نمازگزاردن و تامل کردن. چهار مرحله این شیوه خواندن، عموماً به صورت چهار مرحله خوردن توصیف می‌شود: ابتدا یک لقمه بر می‌داریم (Lectio) سپس آن را می‌جویم (Meditatio). مرحله سوم جاییست که باید مزه آن را فهمید (Oratio) و در نهاید واژه باید هضم شود تا بخشی از بدن شود (Contemplatio). به طور خلاصه هر مرحله به شرح ذیل است: خواندن اولین مرحله خواندن کتاب مقدس است. توصیه می‌شود پیش از آغاز به خواندن، ابتدا باید به آرامش و سکون ذهنی رسید. یکی از شیوه‌های دست یافتن به آرامش این است که در مکانی ساکت نشسته و اذکاری را که از کتاب مقدس به یاد آورده می‌شود رمزمه شود. آرامش، ذهن...

چرا توصیه‌های خواندن عموماً بی نتیجه هستند؟

 بخشی از یاداشتهای  من از کتاب «تمایز»  پیر بوردیو که کنار هم گذاشتن آنها میتواند یکی از پاسخهای ممکن باشد به این پرسش که «چرا توصیه‌های خواندن عموماً بی‌نتیجه میمانند؟» – مصرف یکی از مراحل فرایند ارتباط است، یعنی نوعی عمل کشف رمز و خوانش، که پیش‌فرض آن احاطه عملی و آشکار بر یک رمز است … یک اثر هنری فقط برای کسانی معنا و جذابیت دارد که صاحبش دارای توانشِ  فرهنگی (cultural competence) است، یعنی رمزهایی را در اختیار دارد که این اثر با آنها رمزگذاری شده است … تماشاگر یا شنونده‌ای که رمزهای لازم را در اختیار ندارد، احساس میکند در آشوب صداها و ضرباهنگ‌ها، رنگها و خطوطی گم شده است که هیچ نظم و منطقی ندارد (ص.۲۵). – نیازهای فرهنگی محصول تعلیم و تربیت‌اند: پیمایش‌ها نشان میدهند که همه فعالیتهای فرهنگی (بازدید از موزه‌ها، رفتن به کنسرت و تئاتر و مطالعه و …) و ترجیحات در ادبیات، نقاشی یا موسیقی، نخست پیوند تنگاتنگی با سطح تحصیل و در درجه دوم با خاستگاه اجتماعی دارد (ص. ۲۳-۲۴) – در واقع روشهای مختلف برخورد با واقعیتها و داستان‌ها، و عقیده به داستان‌ها و واقعیت‌هایی که این داستان‌ها جعل میکنند، با فاصله یا گسستگی کمتر یا بیشتر، از طریق شرایط اقتصادی و اجتماعی مفروضشان، پیوند بس تنگاتنگ با موقعیت‌های مختلف ممکن در فضای اجتماعی دارند و در نتیجه به نظامهای طبایع یا قریحه‌های (ریختار  habitus) گره میخورند که ویژگی طبقه‌ها و زیرگروه‌های طبقاتی مختلف است. سلیقه عامل طبقه‌یندی است و طبقه‌بندی‌کننده را نیز طبقه‌بندی می‌کند (ص.۲۹) – انکار لذت‌جویی نازل، زمخت، عوامانه، مغرضانه و گدامنش -و در یک کلام، لذت‌جویی طبیعی- که پایه و اساس حوزه قدسی فرهنگ است،...

تبارِ سرخوردگی ما از کتاب‌نخوانی: تأملی در تاریخ صدساله‌ی حسرت کتاب‌خوان نبودن ما

در سال ۱۳۰۹ مؤسسه‌ی خاور اعلامیه‌ی تأسیس خود را منتشر می‌کند. این جمله بر نخستین خط اعلامیه‌ی خودنمایی می‌کند: «هر کس به‌خوبی می‌داند که نبودن کتاب چه لطمه‌ی بزرگی به معارف مملکت ما زده و چه اندازه باعث سرشکستگی ما نزد دیگران و ضرر افراد مملکت گردیده است.» (قاسمی، ۱۳۸۰)  این جمله که نزدیک به ۸۰ و اندی سال پیش گفته شده است، نشان از حس و حالی دارد که آن‌قدر جاافتاده است که در نوشتار بیاید و همگانی منتشر شود. حدود نیم قرن بعد از آن، در سال ۱۳۵۵ بر اثر حوادثی، کتاب‌های درسی مدارس تا آبان‌ماه توزیع نمی‌شوند. نماینده‌ی رشت درخصوص این ماجرا در مجلس ملی نطقی ایراد می‌کند و در بخشی از نطق خود چنین می‌گوید: «… یادم می‌آید چند سال قبل از سوى سازمان فرهنگى یونسکو آمارى منتشر شد که در آن حد متوسط اوقات مطالعه‌ی افراد ممالک مختلف در سال تعیین گردید. در این جدول‌بندى ساعات سرانه‌ی کتاب‌خوانى بسیارى از ممالک تعیین و اعلام گردیده بود که از جمله حداکثر آن از بیست ساعت در سال تجاوز می‌کرد. متأسفانه رقمى که براى ایران محاسبه شده بود آن‌قدر تأسف‌آور و تخفیف‌کننده می‌نمود که نتوانستم آن را باور کنم؛ زیرا حد متوسط زمان کتاب‌خوانى براى هر ایرانى در سال را فقط ۳۰ ثانیه گزارش می‌داد.» (مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، ۱۳۵۵) چهار دهه بعد، در سال ۱۳۸۷، این رئیس کتابخانه‌ی ملی ایران است که در مورد مطالعه سخن می‌گوید: «هر شهروند ایرانی در شبانه‌روز تنها دو دقیقه از وقت خود را به خواندن کتاب اختصاص می‌دهد که این میزان در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته همانند ژاپن و یا انگلیس که سرانه‌ی مطالعه در حدود ۹۰ دقیقه...

زنانگی خواننده و مردانگی نویسنده

گلی ترقی داستانی دارد با عنوان «درخت گلابی» که شاید خوانده باشید یا فیلمی را که داریوش مهرجویی بر اساس آن ساخته است دیده باشید. هنگامی که این داستان را میخواندم جایی رسیدم که راوی داستان اولین بار «میم» را توصیف می‌کند: «پشت درختانی سبز پسربچه‌ای لاغر ایستاده و نزدیک به او، روی پتویی چهارخانه، دختری جوان نشسته و کتاب می‌خواند» راوی که یک نویسنده است، در سن دوازده سالگی عاشق دخترک کتابخوانی می‌شود که چندسالی از او بزرگتر است. یکی از دو تصمیم بزرگ عاشق جوان این است که می‌خواهد نویسنده شود. بگذارید چند قسمت دیگر از داستان را که نشانه‌های کتابخوانی دخترک دیده می‌شود، با هم بخوانیم  و سپس به اصل مطلب بپردازیم . «هر بار که چیزی برایش می‌آورم (دراز کشیده روی پتو، زیر درخت‌ها، کتاب می‌خواند)» «من و دختری که انتخاب کرده‌ام از قماشی دیگر هستیم … میم روزی یک کتاب می‌خواند… می‌خواهد برود فرنگ و هنرپیشه تئاتر شود. می‌داند که من می‌خواهم شاعر یا نویسنده شوم و بو برده که عاشقش هستم. کتاب‌هایش را بِهِم قرض می‌دهد…»  این نشانه‌ها را که در جابجای متن دیدم، یادم آمد که در جاهای دیگر نیز به زن (دختر) کتابخوان برخورده‌ام. کمی که بیشتر فکر کردم به این نتیجه رسیدم که به همان نسبت در داستان‌های مختلف به مرد نویسنده برخورده‌ام. آیا می‌توانم به این نتیجه برسم که هر جا حرف از خواندن است زنان نماینده این عمل هستند و هرجا نوشتن مردان؟ بگذارید یک آزمایش سریع هم انجام دهیم. در جستجوی گوگل این عبارتها را وارد می‌کنم: reading painting، Writing Painting، Reader painting و writer painting همچنین Author painting. دلیل اینکه خواستم میان نقاشی‌ها جستجو کنم این...
صفحه 3 از 2212345...1020...قدیمی تر »
آخرین از سرانه مطالعه جایگاه خواندن در گذران وقت مردم فلسطین
جایگاه خواندن در گذران وقت مردم فلسطین عنوان گزارش اصلی: ReportTime Use Survey 2012/2013:   Final مجری: مرکز آمار فلسطین (Palestinian Central Bureau of Statistics) دسترسی به گزارش اصلی: http://www.timeuse.org/sites/ctur/files/public/ctur_report/9498/palestinian-2014-timeuse-survey-report-2068.pdf جامعه: کلیه افراد بالای ۱۰ سال فلسطینی که در فلسطین ساکن هستند واحد نمونه‌گیری: خانوار حجم نمونه: ۵۹۰۳ دوره زمانی گردآوری داده: سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ سال اعلام نتایج: ۲۰۱۴ خواندن در مجموعه فعالیتی با عنوان (استفاده از رسانه‌های جمعی) قرار گرفته است.  در جدول زیر ابتدا آمار مربوط به عنوان کلی فعالیت و سپس به تفکیک فعالیتهای مرتبط گزارش شده است. میانگین زمان (افرادی که این فعالیت را انجام داده‌اند) درصد افرادی که این فعالیت را انجام داده‌اند (از کل جمعیت) هر دو جنس زنان مردان هردو جنس زنان مردان استفاده از رسانه‌های جمعی ۲.۴۵ ۲.۴۶ ۲.۴۴ ۸۵.۵ ۸۶.۵ ۸۴.۲ خواندن (مطالعه) ۰.۴۷ ۰.۴۶ ۰.۴۹ ۳.۴ ۴.۷ ۲.۲ استفاده از تلویزیون و مواد دیداری ۲.۲۳ ۲.۲۸ ۲.۱۸ ۸۱.۴ ۸۴.۰ ۷۸.۹ گوش‌سپردن به رادیو و لوازم صوتی ۰.۵۹ ۰.۵۱ ۱.۰۸ ۵.۰ ۵.۳ ۴.۸ استفاده از رایانه ۱.۴۷ ۱.۲۸ ۲.۰۱ ۱۸.۴ ۱۶.۴ ۲۰.۳ سایر رسانه‌ها ۰.۱۷ – ۰.۱۶ ۰.۳ . ۰.۶ در این جدول وضعیت خواندن  به تفکیک سن و جنس آمده است که زیر هر جنسیت ابتدا نسبت جمعیتی که این فعالیت را انجام میدهند و سپس مدت زمانی را که به این خواندن اختصاص داده‌اند آمده است. مردان زنان کل نسبت زمان‌ (دقیقه) نسبت زمان (دقیقه) نسبت زمان (دقیقه) ۱۰-۱۷ سال ۱.۳ ۳۷ ۵.۸ ۴۵ ۳.۴ ۴۳ ۱۸-۲۹ سال ۱.۹ ۴۸ ۶.۰ ۴۲ ۳.۹ ۴۳ بالای ۳۰ سال ۳.۱ ۵۳ ۲.۹ ۵۶ ۳.۰ ۵۴ کل ۲.۲ ۴۹ ۴.۷ ۴۶ ۳.۴ ۴۷...
آخرین از جامعه شناسی خواندن خواندن برای مردم چه می‌کند؟*
خواندن برای مردم چه می‌کند؟*     خواندن برای مردم چه می‌کند؟ What Reading Does to People نویسنده: داگلاس  واپلس (Douglas Waples)، برنارد برلسون (Bernard Berelson) و فرانکلین برادشاو (Franklyn R. Bradshaw) سال نشر: ۱۹۴۰ ناشر: دانشگاه شیکاگو تعداد صفحات:۲۲۲   فهرست مطالب ۱. مقدمه و خلاصه ۲. پیش‌نیازهای نشر ۳. توزیع انتشارات ۴. محتوای انتشارات ۵. حساسیت‌های خوانندگان ۶. اثرات خواندن                              ...
آخرین از تاریخ خواندن پروندۀ کتاب‌ها: گذشته، حال و آینده
پروندۀ کتاب‌ها: گذشته، حال و آینده

من استاد دانشگاه هاروارد بودم و می‌خواستم ایبوکی دربارۀ صنعت نشر کتاب در قرن هجدهم اروپا بنویسم که رییس دانشگاه هاروارد از من پرسید مایلم مدیر بعدی کتابخانۀ دانشگاه هاروارد شوم؟ بی‌تردید جواب مثبت دادم. ولی در جولای ۲۰۰۷ بود که متوجه شدم گوگل در پروژۀ دیجیتالی کردن میلیون‌ها کتاب، که امروز با نام جستجوی کتاب گوگل می‌شناسیم، درگیر یک پروندۀ حقوقی با جمعی از مؤلفان و ناشران شده است. من دربارۀ اینکه کلکسیون‌های کتاب‌های هاروارد بخشی از یک پروژۀ تجاری شوند، تردید داشتم. مسألۀ دیگری که ذهنم را درگیر می‌کرد، جریان «دسترسی آزاد» بود…

آخرین از ترویج خواندن دفاع از کتابخانه
دفاع از کتابخانه

در کنفرانس بین‌المللی کتابخانه در شهر لندن در سال ۱۸۹۷، یکی از شناخته‌شده‌ترین کتابدارهای آمریکا که بیرون از کتابخانه رئیس یک بخش آموزشی بزرگ نیز بود، نظر خودش را درباره اهمیت زیاد کتابخانه در آموزش عمومی بیان کرد. او گفت اگر بین مدرسه عمومی و کتابخانه عمومی مجبور به انتخاب می‌شد و فقط می‌توانست یکی را داشته باشد (و اگر شرایط به گونه‌ای بود که گزینه دوم به هیچ وجه نمی توانست وجود داشته باشد)، کتابخانه را انتخاب و مدرسه را رها می کرد. چرا که …