آخرین مطالب

طرد خواندنِ تخیلی و آگاهی‌بخش در گفتمانِ «خواندنِ شاه‌پسند»

از میان چندین عامل مهم و اثر گذار در «انقلاب خواندن» Reading Revolution در اروپای قرن ۱۸،  یکی از عوامل، یعنی ظهور رمان و ورود آن در زندگی روزمره مردم، به عنوان یک عامل و پیشرانِ کلیدی از سوی اکثر پژوهشگران این حوزه پذیرفته شده است.  ظهور مردمانی که کتاب می‌خوانند مرهونِ لذت خواندن و وفور آثار تخیلی به زبان‌های مادری (نه لاتین) است. اما شواهدی تاریخی در ایران مدرن وجود دارد که این فرضیه را تقویت می‌کند که به دلیل مطلوبیت ویژۀ صورت عینی تمدن جدید و تاکید بر فنون، خواندنِ آثار تخیلی، یا نادیده گرفته می‌شد، یا ناپسند شمرده می‌شد و یا با هدفی غیر از تخیل و لذت صورت می‌گرفت. یکی از نشانه‌های این موضوع در تبلیغات و سخنرانی‌هایی است که افراد کلیدی «سازمان پرورش افکار» ارائه کرده‌اند. سازمان پرورش افکار به فرمان رضاشاه و بنا به تصویب‌نامۀ هیئت وزیران در ۱۲ دی‌ماه ۱۳۱۷ در تهران بنیان یافت و مشتمل بود بر یک هیئت مرکزی در تهران و ریاست کفیل وزارت فرهنگ و نظارت احمد متین‌دفتری، وزیر دادگستری، که اعضای برجسته‌اش عیسی صدیق و علی شایگان و دکتر قاسم غنی و بدیع‌الزمان فروزانفر و غلامرضا رشید یاسمی بودند. این سازمان از پنج کمیسوین فرعی تشکیل می‌شد  که عبارتند از: رادیو، نمایش، کتاب‌های درسی، موسیقی و مطبوعات. مهم‌ترین ابزار آن سازمان برگزاری سخنرانی‌هایی همراه با موسیقی و تفنن بود. (ستاری، ۱۳۹۵). جلال ستاری در کتابی به بررسی این سازمان پرداخته است نمونه‌هایی از سخنرانی‌های افراد اثرگذار این سازمان را آورده است. یکی جملات جالب و قابل توجه، مربوط به سخنرانی یمین اسفندیاری (۱۲ تیر ۱۳۲۰) است. او در این سخنرانی در کنار بیان اهمیت باشگاه‌ها اشاره می‌کند: «چه امروز زمان...

کتاب‌ها و زندگی

جنبه‌ای از این موضوع که من می خواهم توجه شما را به آن جلب کنم، واقعیت کنونی در مورد این است که تا چه میزان زندگی مدرن در تمام مراحل خود بر پایه کتاب‌ها قرار می‌گیرد. به عقیده من در تمام مراحل آن، و برای همین است که ما افزایش سریع رابطه کنونی بین کتاب‌ها و زندگی را موضوع سخن قرار داده ایم و نه با وجود آن را.

فلسفۀ خواندن

فرانکلین روزولت در دوران ریاست‌ جمهوری، شبی سرزده به دیدار قاضی هولْمْز رفت. خانم هولمز به آقای رییس‌جمهور گفت: هرچند این ملاقات با برنامهٔ مطالعهٔ آقای هولمز تداخل دارد، ایشان از دیدن رئیس‌جمهور خوشحال خواهند شد. وقتی روزولت پا به اتاق گذاشت از آقای هولمز که در آن زمان نود سال را پشت سر گذشته بود پرسید: «جناب قاضی، چرا به این برنامهٔ مطالعه، این‌قدر سخت عمل می‌کنید؟» هولمز پاسخ داد: «راهی دیگر برای بهبود ذهنم نمی‌شناسم!» …

کتابخانه عمومی: استفاده های آن برای شهروندان

به نظر من نظرات بیان شده در رابطه با حمایت از کتابخانه‌های عمومی بسیار مهمتر از مواردی است که در ارتباط با دبیرستان ها و کالج‌ها مطرح می‌شود. افرادی که مایملک آنها شامل مالیات نمی‌شود و آن دسته که مبلغی برای مالیات به دولت پرداخت نمی‌کنند، اغلب تمایل وافری برای پرداخت مالیات بالا جهت تامین امنیت خود و خانواده‌هایشان و همین طور استفاده از امکانات رایگان کتابخانه‌های عمومی دارند…

تأثیر کتاب‌های خوب

کتابخانه‌های عمومی که شامل کتابخانه‌های مدارس و کلیساها و سالن‌های مطالعه است، چارچوب‌هایی هستند که اگر به درستی جاینمایی شوند، و به آن‌ها بها داده شود، از زندگی ما به عنوان یک شهروند قانونمدار و باهوش و باتقوا محافظت می‌کنند.من از دیرباز احساسی خاص درباره کسانی که معبد می‌سازند داشته‌ام. معبدی که در واقع میعادگاه مؤمنان است. در این سی سال که از برپا کردن بنای افتخارآمیز کتابخانه و قرائت‌خانه رایگان با هزینه شخصی شما، برای شهروندان و دوستانتان می‌گذرد، همان احساس را درباره شما نیز دارم. این کار شما، مایه افتخار برای شهر شماست. معبدی که شما ساخته‌اید خانه‌ایست با جلال و پرشکوه و پر از زرق و برق برای کتاب‌های مقدس…

با آلبرتو مانگوئل؛ درباره خواندن و عشق

اواخر سال ۱۹۸۰ مانند سایر عطش‌هایم، خود را برای خواندن مجموعه‌ای آماده کرده بودم. از این رو از نشریه نیویورک تایمز تماس گرفتند و خواستند یک مقاله درباره سیر تاریخی مجموعه‌ها بنویسم. بعد از چند هفته از انتشار آن مقاله این دفعه خواستند تا تاریخ خواننده را بنویسم. اما مقاله به درازا کشید، پیچیده شد و از شکل مقاله خارج شد. در آخر فهمیدم باید با نوشتن یک کتاب خیال خودم را راحت کنم.

کتابخانه به مثابه مرکز اجتماعی

ما در گذشته کتابخانه را به جایگاه آموزش ارتقا ‌دادیم؛ اکنون، با استفاده از سخنان آقای دانا، کتابخانه را به جایگاه معاشرت، تفریح و آموزشِ افراد رشد داده‌ایم. بنابراین می‌بینید که آرمان‌های ما همیشه ارتقا می‌یابند، افق‌های فکری ما وسعت می‌یابند و کار ما دائماً از نظر وسعت و عمق افزایش می‌یابد. ما در زمینه فعالیت کتابخانه در حوزه یادگیری و آموزش بسیار فعالیت کرده‌ایم، اما مشتاق ارائه خدمات بیشتر در عرصه معاشرت و لذت برای افراد هستیم…

خواندن برای مردم چه می‌کند؟*

    خواندن برای مردم چه می‌کند؟ What Reading Does to People نویسنده: داگلاس  واپلس (Douglas Waples)، برنارد برلسون (Bernard Berelson) و فرانکلین برادشاو (Franklyn R. Bradshaw) سال نشر: ۱۹۴۰ ناشر: دانشگاه شیکاگو تعداد صفحات:۲۲۲   فهرست مطالب ۱. مقدمه و خلاصه ۲. پیش‌نیازهای نشر ۳. توزیع انتشارات ۴. محتوای انتشارات ۵. حساسیت‌های خوانندگان ۶. اثرات خواندن                              ...

جایگاه خواندن در گذران وقت مردم فلسطین

عنوان گزارش اصلی: ReportTime Use Survey 2012/2013:   Final مجری: مرکز آمار فلسطین (Palestinian Central Bureau of Statistics) دسترسی به گزارش اصلی: http://www.timeuse.org/sites/ctur/files/public/ctur_report/9498/palestinian-2014-timeuse-survey-report-2068.pdf جامعه: کلیه افراد بالای ۱۰ سال فلسطینی که در فلسطین ساکن هستند واحد نمونه‌گیری: خانوار حجم نمونه: ۵۹۰۳ دوره زمانی گردآوری داده: سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ سال اعلام نتایج: ۲۰۱۴ خواندن در مجموعه فعالیتی با عنوان (استفاده از رسانه‌های جمعی) قرار گرفته است.  در جدول زیر ابتدا آمار مربوط به عنوان کلی فعالیت و سپس به تفکیک فعالیتهای مرتبط گزارش شده است. میانگین زمان (افرادی که این فعالیت را انجام داده‌اند) درصد افرادی که این فعالیت را انجام داده‌اند (از کل جمعیت) هر دو جنس زنان مردان هردو جنس زنان مردان استفاده از رسانه‌های جمعی ۲.۴۵ ۲.۴۶ ۲.۴۴ ۸۵.۵ ۸۶.۵ ۸۴.۲ خواندن (مطالعه) ۰.۴۷ ۰.۴۶ ۰.۴۹ ۳.۴ ۴.۷ ۲.۲ استفاده از تلویزیون و مواد دیداری ۲.۲۳ ۲.۲۸ ۲.۱۸ ۸۱.۴ ۸۴.۰ ۷۸.۹ گوش‌سپردن به رادیو و لوازم صوتی ۰.۵۹ ۰.۵۱ ۱.۰۸ ۵.۰ ۵.۳ ۴.۸ استفاده از رایانه ۱.۴۷ ۱.۲۸ ۲.۰۱ ۱۸.۴ ۱۶.۴ ۲۰.۳ سایر رسانه‌ها ۰.۱۷ – ۰.۱۶ ۰.۳ . ۰.۶ در این جدول وضعیت خواندن  به تفکیک سن و جنس آمده است که زیر هر جنسیت ابتدا نسبت جمعیتی که این فعالیت را انجام میدهند و سپس مدت زمانی را که به این خواندن اختصاص داده‌اند آمده است. مردان زنان کل نسبت زمان‌ (دقیقه) نسبت زمان (دقیقه) نسبت زمان (دقیقه) ۱۰-۱۷ سال ۱.۳ ۳۷ ۵.۸ ۴۵ ۳.۴ ۴۳ ۱۸-۲۹ سال ۱.۹ ۴۸ ۶.۰ ۴۲ ۳.۹ ۴۳ بالای ۳۰ سال ۳.۱ ۵۳ ۲.۹ ۵۶ ۳.۰ ۵۴ کل ۲.۲ ۴۹ ۴.۷ ۴۶ ۳.۴ ۴۷...

حاج سیاح در فرنگ به کتابخانه عمومی می‌رود

حاج سیاح یا همان میرزا محمدعلی محلاتی از سفرنامه‌نویسان دوره قاجار است. وی در سفری که بیش از ۱۵۰ سال پیش (۱۲۷۶ ه.ق.=۱۸۵۹م.) به پاریس داشت، به کتابخانه‌های عمومی نیز سری می‎زند و توصیفی از آنجا ارائه می‌کند که قابل تأمل است می‌تواند گرهی از پژوهشی تاریخی بگشاید. اما آن روایت چنین است: «دوازده کتابخانه بسیار مشهور معروف دارد که بزرگ‌ترین همه آنها در راه مسمای به «روُ رِشلیوُ»، هر روز از ساعت نه که بامداد فرنگیان است الی ساعت ده که هنگام شام باشد برای طالبان گشاده است که هر که بدان جا خواهد رفته و هر کتاب که خواهد می‌ستاند. اگر معروف باشد به منزل خود هم می‌برد و الا در مطالعه گار نشسته مقصود خود را حاصل می‌نماید، و استعلام از کتب را اگر بخواهد کتاب سرنویس و فهرست کتب و علوم را خادم با نهایت ادب می‌آورد آن شخص به کرسی نشسته بر میز می‌نهد و هرچه بخواهد مطالعه می‌کند و اگر قلم و دوات هم بخواهد فوراً می‌دهند هرچه می‌خواهد بنویسد و اگر طالب روزنامه باشد نیز جای مخصوص دارد که روزنامه‌های اکثر شهرهای مشهوره را بدان جا می‌آورند همه روزه و هر زبانی جای مخصوصی دارد. آن جا نیز اغلب از فعله‌ها و بیکارها محض وقت گذراندن نشسته روزنامه می‌خوانند و خود را مشغول می‌دارند. و نیز چاپخانه‌ها دارد بخاری و آلتی که آن‌جا هر روزنامه و هر نوع کتاب را چاپ میزنند…»(معتمد ذزفولی، ۱۳۹۰، ص ۵۴۷) رویارویی حاج سیاح با کتابخانه‌های عمومی برای من چند نکته را آشکار می‌کند که ذکر میکنم. البته ممکن است برای دیگران نکاتی بیشتر هم در خود داشته باشد. نخست اینکه مفهوم کتابخانه و مطالعه برای حاج...

گفتمان زنِ کتابخوان در قرن نوزدهم

این نوشته برشی است از کتاب «گفتمان» نوشته سارا میلز. وی در این بخش از کتاب توضیح می‌دهد که چگونه استفاده از مفهوم «گفتمان» به جای مفهوم «ایدئولوژی» در تحلیل زنینگی راه جدیدی بر روی فمینیست‌ها گشوده است و در ادامه این توضیحات مثالی از کتاب زنان کتابخوان قرن نوزدهم (The Woman Reader 1837-1914) نوشته کیت فلینت (Kate Flint) می‌آورد که نشان دهد چگونه اندرزنامه‌ها و ایجاد ممنوعیت بیش از آنکه مانع افراد در رسیدن به آن موضوع شوند حوزه‌هایی از مقاومت زنان بوجود آورده‌اند و در جاهایی نیز برانگیزاننده رفتارهای منع شده بوده‌اند. «کیت فلینت در کتابش نشان میدهد خودِ خواندن، عمل گناه‌آمیز و خطرناکی تلقی می‌شد که می‌توانست زنان را به فساد و تباهی بکشاند. این امر بازتاب این دیدگاه بود که ادبیات و آموختن به طور عام، جذابیت شدیدی برای زیان جوان در آن زمان داشته است و احتمالاً انجام وظایف سنتی آنها در مقام همسر و مادر را مختل می‌کرده است. به عنوان مثال ئی. جی. تیلت در کتاب در باب حفظ سلامتی زنان در دوره‌های بحرانی زندگی (۱۸۵۱) می‌گوید: رمان‌ها و داستان‌های عاشقانه (رمانس‌ها) را باید کاملاً کنار گذاشت، چون می‌توانند احساس‌های مرتبط با همان توصیف بیمارگونی را برانگیزد که اگر به طور مستمر در آن غرقه شویم، تاثیرات خطرناکی، روی سیستم عصبی خواهند گذاشت، و این برای توضیح اینکه چرا این همه هیستری و بیماری‌های اعصاب در بین طبقات بالای جامعه شایع است کفایت می‌کند. واضح است که خواندن به این دلیل، بویژه برای زنان خطرناک شمرده می‌شود که سبب آشوب‌هایی می‌شود که لزوماً زاده وضعیتی است که در آن زنان به سوژه‌ها و عاملان agents فعال و صاحب فکری بدل می‌شوند که...
صفحه 2 از 1412345...10...قدیمی تر »