مکانِ خواندن

مکانِ خواندن

Share

رابرت دارنتون (Robert Darnton:1939 to now) مورخ کتاب و متخصص تاریخ خواندن یکی از موضوعات مهم در بررسی تاریخ خواندن را مکان خواندن می‌داند. از نظر او تحقیق درباره مکان خواندن می‌تواند به کشف مفروضات پنهانِ خواندن در میان مردم کمک کند، اینکه مردم خواندن را چگونه عملی میدانستند و خواندن چه بخشی از زندگی آنها بوده است. دارنتون در طی مقاله خود *نمونه‌ای از بررسی‌های انجام شده را درباره مکان خواندن ارائه می‌کند.

او ابتدا به تصویری از کتابخانه لیدن اشاره می‌کند که تاریخ خلق آن به سال ۱۶۱۰ بر می‌گردد.

«آن تصویر  کتاب‌های حجیم و سنگینی را نشان می‌دهد که به تعداد زیادی قفسه که از دل دیوار برآمده‌اند زنجیر شده‌اند و بر اساس سرفصل‌های کتابشناختی کلاسیک چیده‌ شد‌اند: حقوق، پزشکی، تاریخ و مانند آنها. دانشجویان در جای جای تالار پراکنده شده‌اند و کتاب‌ها را در پیشخوان‌های بلندی که در زیر قفسه‌ها قرار گرفته‌‌اند، می‌خوانند. آنها سرپا می‌خوانند، و برای مصون ماندن از سرما ردا و کلاهی پوشیده‌اند و برای کاستن فشار از بدنشان یک پایشان را بر سکوی زیرین پیشخوان تکیه داده‌اند. [با این حساب] خواندن در دوران اومانیسم کلاسیک راحت نبوده است.»

 کتابخانه لیدن، 1610

سپس به یک و نیم قرن بعد، و به آثار فراگونارد (Jean-Honoré Fragonard: 1732-1806) بویژه دو اثر «مطالعه = la lecture» و « خواننده= la liseuse» اشاره می‌کند که چگونه در آنها محل خواندن عوض شده است:

«خوانندگان بر کاناپه یا صندلی‌های پشتی‌دار لم داده‌اند و و پاهای خود را به چهارپایه‌ای تکیه داده‌اند. اغلب آنها زن هستند و روپوش‌های گشاد و راحتی پوشیده‌اند … آنها معمولا کتاب‌های ظریف در قطع جیبی در بین انگشتان خود گرفته‌اند و  نگاهی به دوردست‌ها در چشمانشان است…»

 

در ادامه این مطلب دارنتون یادی از آثار مونه (Claude Monet: 1840-1926) می‌کند و عنوان می‌کند که: 

«خواندن از اتاق خواب بانوان به فضای باز کشیده شده است و خواننده  کتاب‌ها را با خود به صحرا و قلۀ کوه‌ها، جایی که می‌تواند با طبیعت یک‌رنگ شود، می‌برد.»

خواننده اثر مونه

* first steps towards a history of reading (۱۹۸۶) Robert Darnton in Australian Jouranl of French studies.

چنانکه از مطالب و مقالات منتشر شده به وسیله «مجله مطالعات خواندن» بهره می برید و انتشار آزاد آنها را مفید می دانید، دقت کنید که در کنار همکاری علمی شما عزیزان، تداوم کار این سایت به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان وابسته است. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند:

۴ پاسخبه “مکانِ خواندن”

  1. ممنون از مطلب جالبتون
    صحبت از محیط خواندن شد، یاد میزهای سالن مطالعه افتادم، هر وقت میرفتم پشتشون خوابم میگرفت!!
    موفق و پیروز باشید

  2. محبوبه دلپسند گفت:

    محیط خوندن مهم نیس اگه یه نفر به مطالعه علاقه داشته باشه هر جاو هر شرایطی که داشته باشه مطالعه میکنه ولی اگه علاقه نباشه اگه همه شرایط مهیا باشه هم فایده نداره

    • سیامک محبوب گفت:

      با سلام
      در این نوشته بحث از این نیست که افراد چه زمانی مطالعه می‌کنند یا نمی‌کنند. این بحث بیشتر می‌خواهد نشان که در طول زمان چگونه مکان خواندن تغییر کرده است، بخشی از این تغییر ناشی از فهمی است که مردم نسبت به خواندن دارند (مفروضات مردم). مثلا همین گزاره که خود شما فرموده‌اید: «اگر یک نفر علاقه داشته باشد، در هر شرایطی مطالعه می‌کند،..» برداشتی است که در آن همه شرایط خواندن را به خود فرد نسبت می‌دهید. مفروض شما برای خواندن این است که عملی کاملا خود انگیخته است و هیچ ربطی به محیط اجتماعی آن ندارد. اگر به فرض شما کتابدار کتابخانه‌ای در کتابخانه‌های عمومی شوید، تقریباً هیچ تلاشی برای جذب افراد به خواندن نمی‌کنید (چون فرض اساسی شما این است که اگر علاقه داشته باشند خودشان می‌آیند و می‌خوانند و اگر نه به تلاش من هیچ ربطی ندارد). با این فرض حتی شما تلاش نخواهید کرد به این سوال هم جواب دهید که چرا مردم برای امانت کتاب به کتابخانه شما مراجعه نمی‌کنند.
      یک مثال دیگر. فردی که خواندن را امری سرگرم‌کننده و مفرح می‌داند، در خانه خود جایی را به آن اختصاص می‌دهد که تشدید کننده این وضعیت باشد، مثلا از مبل راحتی استفاده می‌کند، سعی می‌کند جایی را انتخاب کند که در تابستان خنکی لازم و در زمستان گرمی لازم را داشته باشد. اما فردی دیگر که خواندن را عملی سخت‌کوشانه و در راه کسب فضایل می‌داند، کتابخانه‌ای تاسیس می‌کند و صندلی‌های چوبین، محیطی جدی و فضای با حاکمیت سکوت ایجاد می‌کند. می‌بینید که دو برداشت متفاوت از خواندن، ممکن است دو فضای متفاوت برای خواندن ایجاد کند.

  3. کتابدار گفت:

    شاید برای کسانی که این مطلب رو میخونند دیدن تصاویر این لینک جالب باشه: http://alef.ir/vglbg5b5arhbgwp..rrdqe8uqufri.l.html

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*