مطالعات دستوری و کتاب‌خواندن‌های پیشنهادی

مطالعات دستوری و کتاب‌خواندن‌های پیشنهادی

Share

اشاره: آنچه در پی می‌آید، برگرفته از کتاب «رشد» اثر مرحوم علی صفایی حائری (عین-صاد) است. مرحوم صفایی به دینداری نگاهی اگزیستانسیال داشت؛ یعنی آن را امری وجودی می‌دانست که باید با اختیار و طلب و تشنگی خود فرد آغاز شود و از درون او بجوشد. به تعبیر خود ایشان، نمی‌توان با تحریک و تهییج و هل‌دادن و به‌دوش‌کشیدن انسان‌ها را باایمان کرد. ممکن است از طریق اینها بتوان کسی را برای مدتی به دین جذب کرد، اما تا درد و طلب و تشنگی نباشد، هرآینه ممکن است در تقابل با بحران‌ها و پرسش‌ها، فرد از راه برگردد و جذب محرک‌ها و مهیج‌های دیگر گردد. نگاه ایشان به مطالعه، به‌ویژه مطالعۀ متون دینی نیز مبتنی بر همین اصل است. تا فرد دغدغه و پرسش و طلب نداشته باشد، خواندن این کتاب و آن کتاب جز امتلاء ذهنی ارمغانی برایش نخواهد داشت. با هم عبارات مرحوم صفایی را مرور می‌کنیم:

«اگر ما با حرکت فکری همراه می‌شدیم و در خود می‌جوشیدیم و مطلب‌ها و مفهوم‌ها را درک می‌کردیم و آنگاه دربه‌در به دنبال کلمه‌ها می‌گشتیم، در آن لحظه به یککلمه می‌رسیدیم، از آن بهره می‌گرفتیم و همچون تشنه‌ای به آب رسیده، کلمه‌ها را قطره قطره می‌چشیدیم و جذب می‌کردیم. ما پیش از آنکه تشنه شده باشیم، نوشیده‌ایم و پیش از آنکه به اشتها آمده باشیم و با سؤال‌ها گلاویز شده باشیم، خود را تلنبار کرده‌ایم و پیش از آنکه به معناها دست یافته باشیم، به کلمه‌ها رسیده‌ایم و این است که باد کرده‌ایم و با آنکه زیاد داریم، مریض و بی‌رمق هستیم و به امتلاء ذهنی و پرخوری دچار شده‌ایم. اسفناک اینکه این بیماری و این پرخوری همه‌گیر شده و اسفناک‌تر اینکه این بیماری در ابتدا به‌عنوان یک افتخار و نشانۀ سلامتی و روشنفکری هم قلمداد می‌گردد، اما رفته رفته سنگینی و خستگی و ضعف ذهنی را به دنبال می‌آورد و روشنفکرِ تلنبارشده را به بن‌بست می‌رساند. اینها با اینکه خیلی دارند فقیرند، چون پیش از سؤال به جواب‌ها رسیده‌اند و پش از عطش، به آب. دوای اینها همان سؤال‌های بنیادی است که بتواند به تفکرات آنها سازمان بدهد، تا بتوانند با تفکرات سازمان گرفته، به مطالعات خویش سر و سامانی بدهند و آن را هضم کنند و شیره‌کشی نمایند. هیچ چیز بی‌حاصل‌تر، از این مطالعات دستوری و کتاب‌خواندن‌های پیشنهادی نیست، که پیش از طرح سؤال و جوشش پرسش‌ها گریبان‌گیرِ تازه راه افتاده‌ها و نومسلمان‌های شعارزده می‌شود. کسانی که می‌خواهند دیگری را به راهی و به تفکراتی و به مطالعاتی وادار کنند، ناچارند که زودتر زمینه‌ها را فراهم سازند و تشنگی را در طرف بریزند و تنور را داغ کنند و سپس نان بچسبانند و مطالبی و کتاب‌هایی را در دسترس بگذارند».

منبع: صفایی حائری، علی (۱۳۸۵). رشد. قم: لیله‌القدر، (ص ۱۷-۱۸).

چنانکه از مطالب و مقالات منتشر شده به وسیله «مجله مطالعات خواندن» بهره می برید و انتشار آزاد آنها را مفید می دانید، دقت کنید که در کنار همکاری علمی شما عزیزان، تداوم کار این سایت به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان وابسته است. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند:

۲ پاسخبه “مطالعات دستوری و کتاب‌خواندن‌های پیشنهادی”

  1. محسن گفت:

    سلام..خیلی زیبا بود..ممنون..

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*