وقتی از مطالعه حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟

وقتی از مطالعه حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟

Share

۱. خواندن یک فعل است.

۲. خواندن هم فرایندی شناختی است و هم نیست.

۳. خواندن با نوشته سر و کار دارد (چنانکه شنیدن با صوت سر و کار دارد. در باقی موارد مثل «خواندن فیلم» از یک ترکیب استعاری استفاده شده است).

۳-۱. نوشته می‌تواند تصویرنگاری، ایده‌نگاری، هجا نگاری و الفبا باشد.

۳-۲. نوشته می‌تواند در قالب‌های مختلفی ارائه شود: کتاب، روزنامه، تابلو، زیرنویس فیلم، پایان‌نامه، لغت‌نامه، دستورالعمل‌ها، سنگ‌نبشته و …

۳-۳. نوشته می‌تواند در رسانه‌های مختلفی ارائه شود: تلویزیون، سینما، ماهواره، تئاتر و …

۳-۴.نوشته می‌تواند غیرچاپی، چاپی، الکترونیکی و … باشد.

۴. خواندن می‌تواند برای ژانرهای مختلف اتفاق بیفتد: شعر، رمان، مذهبی، علمی و …

۵. خواندن می تواند صورت‌های مختلفی داشته باشد:عمیق (یعنی دقت در اجزای نوشته)، سطحی، مرور (مطلبی که پیش‌تر خوانده شده)، روخوانی، بلند‌خوانی. نکته: این تقسیم‌بندی فارغ از ملاک است بنابراین ممکن است بتوان چیز‌هایی به آن افزود یا آن را به گونه‌ای دیگر مرتب کرد.

۶. خواندن می‌تواند با اهداف مختلف باشد: یادگیری، سرگرمی، لذت، اعتلای روحی و …

۷. خواندن می‌تواند خودخواسته باشد یا تجویزی (یا با اجبار از سوی شخص دیگر) باشد. شخص تجویزکننده می‌تواند معلم باشد، رئیس اداره باشد، روحانی مسجد باشد، پدر و مادر باشد و …

۸. خواندن می‌تواند در موضوعات مختلف اتفاق بیفتد. تقسیم‌بندی این موضوعات می‌تواند شخصی باشد یا استاندارد (مانند رده‌بندهای موضوعی)

خواندن با مطالعه متفاوت است ( به نظر می‌دانیم چه زمانی می‌خوانیم اما نمی‌دانیم چه زمانی مطالعه می‌کنیم). به پیروی از این نظر وقتی با سرانه خواندن سر و کار داریم کمابیش می‌دانیم با چه چیزی سر و کار داریم اما وقتی با سرانه مطالعه سر و کار داریم واقعا نمی‌دانیم با چه چیزی سر و کار داریم.

پرسش‌ها:

۱- وقتی اس ام اس می‌خوانیم آیا مطالعه می‌کنیم؟

۲- وقتی قصه گوش می‌دهیم آیا مطالعه می‌کنیم؟

۳- وقتی لغتی را در فرهنگ لغات می‌یابیم و معنی آن را می‌خوانیم آیا مطالعه می‌کنیم؟

۴- وقتی پارتیسون موسیقی می‌خوانیم آیا مطالعه می‌کنیم؟

۵- وقتی یک داستان مصور می‌خوانیم، آیا مطالعه می‌کنیم؟

۶- وقتی کاریکاتور (بدون شرح) می‌بینیم، مطالعه می‌کنیم؟

۷- وقتی کسی کتابی برای ما می‌خواند، مطالعه می‌کنیم؟

۸- وقتی متنی را بلند بلند می‌خوانیم تا همه بشنوند (ممکن است چیزی از متن هم نفهمیم) مطالعه می‌کنیم؟

۹- وقتی کتاب صوتی گوش می‌دهیم مطالعه می‌کنیم؟

۱۰- خواندن متن یک سخنرانی، گوش سپردن به سخنرانی کدامیک مطالعه است؟

۱۱- وقتی نقشه نگاه می‌کنیم،‌ آیا مطالعه می‌کنیم؟

۱۲- وقتی عکس نگاه می‌کنیم آیا مطالعه می‌کنیم؟

۱۳- وقتی فیلمی که از رمانی اقتباس شده می‌بینیم آیا مطالعه می‌کنیم؟

۱۴- …

پرسش نهایی اینکه: مرز مطالعه با دیگر افعال مانند تفکر و تحقیق و اطلاع‌جویی را چگونه می‌توان تشخیص داد؟

۲ پاسخبه “وقتی از مطالعه حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟”

  1. وقتی «مطالعه» را با «خواندن» مقایسه می‌کنید، پیشاپیش فرض گرفته‌اید که نوعی سنخیت بین آنها وجود دارد، گرچه کیفیت این سنخیت فعلاً برای شما مبهم است. خواندن را فعلی (اعم از شناختی و غیرشناختی) دانسته‌اید که با نوشته سر و کار دارد. ممکن است فرد دیگری هم بگوید مطالعه نیز، تا آنجا که با خواندن سنخیت پیدا می‌کند (تأکید می‌کنم که وقتی مطالعه و خواندن را با هم مقایسه می‌کنیم، ناخودآگاه سنخیتی بین آنها متصور شده‌ایم، مگرنه چرا خواندن را با راه‌رفتن یا دویدن و … مقایسه نمی‌کنیم؟)، فعلی است که با نوشته سر و کار دارد، گرچه ممکن است کیفیت این فعل که با نوشته سر و کار دارد، با کیفیت فعل دیگری به نام خواندن که آن هم با نوشته سر و کار دارد، متفاوت باشد؛ مثلاً از حیث هدف یا عمق: اگر کسی با هدف ـتفکر» و «تحقیق» یا «راستی‌آزمایی»، نوشته‌ای را به‌نحو «عمیق» بخواند، عملش را مطالعه می‌نامیم؛ یعنی بین خواندن و مطالعه، «رابطۀ عموم و خصوص من وجه» برقرار است: برخی از انواع خواندن بر مطالعه صدق می‌کنند و برخی از انواع مطالعه، بر خواندن. پس این نظر که «به نظر می‌دانیم چه زمانی می‌خوانیم اما نمی‌دانیم چه زمانی مطالعه می‌کنیم»، بیشتر از آنکه از یک امر متحقق در واقع خبر دهد، از این خبر می‌دهد که سیامک محبوب بیشتر راجع به «خواندن» فکر کرده و لذا توانسته تا حدی حدود مصداقی آن را مشخص کند، اما هنوز باید به «مطالعه» فکر کند و رابطۀ آن با «خواندن» را شفاف‌تر کند. با این توضیحات، باید گفت که پرسش شماره ۲، فاقد موضوعیت است، زیرا همچنانکه وقتی به قصه «گوش می‌دهیم»، مشغول «خواندن» نیستیم (زیرا خواندن را فعلی در ارتباط با نوشته تعریف کرده بودیم)، به همان ترتیب هم، وقتی به قصه «گوش می‌دهیم»، مشغول «مطالعه» نیستیم (زیرا مطالعه را هم، تا آنجا که با خواندن هم‌سنخ است، نوعی فعل مرتبط با نوشته می‌دانیم، گرچه فعلی که از حیث کیفیت با خواندن فرق دارد. در مورد پرسش‌های ۶، ۷، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۳ هم هکذا. در مورد پرسش نهایی هم نکاتی هست که بماند برای وقتی دیگر.

  2. مهدی زاده گفت:

    با سلام.حالا واقعا به نظر شما مطالعه با خواندن واقعا فرق داره؟
    میشه معنی مطالعه و خواندن رو از yearbook یونسکو به من بگید؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*