در باب کتاب‌درمانی

اگر شما کتابی را خوانده‌اید و مشکلی را از شما رفع کرده است آیا دلیل می‌شود که آن را به دیگری نیز تجویز کنید؟ اگر این تجویز باعث شود خواننده دچار مشکل شود، مسئولیت اخلاقی شما چیست؟ این مقاله درباره مرزهای توانشی و اخلاقی پیشنهاد و تجویز، که یکی در مشاوره خوانندگان باب است و دیگر در کتاب‌درمانی، بحث می‌کند.

خواندنِ عمومی به‌مثابه زیرساختی برای مطالعه و نقد

توجه ویژه به خواندن آثار ادبی یا خواندن به قصد نقد یک اثر باعث شده است، خواندن عمومی که مهم‌ترین وجه خواندن است به فراموشی سپرده شود. این مقاله استدلال می‌کند که خواندن عمومی چرا مهم است و چرا و چگونه باید در سیاست‌گذاری خواندن بیشتر مورد توجه و سرمایه‌گذاری قرار گیرد.

درباره خطرات خواندن

[… اگر تصور می‌کنید خواندن برایتان خوب است، دوباره فکر کنید. کتاب‌های داستانی قطعاً می‌توانند ما را از درمانگر و دارو خلاص کنند؛ آنها می‌توانند به دلهره‌ها، دودلی‌ها، حس غربت و ناامنی پایان دهند. اما آیا آنها همیشه این‌طور هستند؟

چطور یک کتاب‌خوان خوب شویم؟ راهنمای تبدیل شدن به یک خواننده تمام‌عیار

[… بسیاری از افراد از خواندن لذت می‌برند و از آن به‌عنوان راهی برای آرامش و بارورسازی ذهنشان بهره می‌گیرند. این مقاله برای خوانندگانی که تازه به دنیای کتاب پا گذاشته‌اند و یا می‌خواهند وارد دنیای خواندن شوند، نکات و فنونی را ارائه می‌کند که می‌توان با تمرین آنها به خواننده‌ای تمام‌عیار تبدیل شد.

جهان یک معلم کتاب‌دوست و دانش‌آموزان کتابخوانش: مصاحبه با سمانه رضازاده، مروج خواندن

[… این نوشته، متن گفتگوی مجله مطالعات خواندن با خانم سمانه رضازاده است. ایشان معلم هستند و تلاش می‌کنند دانش‌آموزانی کتابخوان تربیت کنند. علاوه بر معلمی، او صفحه‌ای در اینستاگرام دارد که در آنجا کتاب معرفی می‌کند (samabookishgirl). این گفتگو در تاریخ ۳ دی ۱۳۹۸ انجام شده است.

جستجوی ربط در جهان داستان‌ها: اصول مشاوره خوانندگان چه کمکی به بازیابی داستان می‌کنند؟

[… نظام‌های بازیابی اطلاعات در کتابخانه‌ها برای آثار غیرداستانی طراحی شده‌اند و عموماً بر اساس «موضوع» کار می‌کنند. اما ایجاد ربط میان داستان‌ها و بازیابی آنها بر اساس موضوع غیرعملی است. این مقاله در این باره بحث می‌کند که چگونه می‌توان از اصول مشاوره خوانندگان برای بازیابی داستان بهره گرفت.

تصاویر کتاب مانع یادگیری خواندن در کودکان می‌شوند

[… پژوهشی در دانشگاه ساسکس، آخرین گزارش از مجموعه گزارش‌هایی است که درباره تاثیرات تعیین‌کننده تصاویر بر خواندن ارائه شده است. در مقاله اخیر پژوهشگران دریافتند کودکانی که با کتاب‌هایی با تصاویر کمتر سروکار دارند، سریع‌تر واژه‌ها را می‌آموزند.

آیا واقعاً مردم کتاب نمی‌خوانند؟ بازاندیشی در روایت ناخوانایی ایرانیان

[… آیا این روایت درست است که جامعه ایران نانویسا و ناخواناست و اهل کتاب و خواندن نیست؟ گروه‌های بسیاری علاقه دارند و منافعشان در این است که این روایت را تائید کنند. بااین‌حال، این جواب‌های متداول به این سؤال قابل‌تأمل و تردید است. گفتمان ناخوانایی و نانویسایی ایران از منظرهای مختلف قابل‌بحث است.

از خسارت‌های خرده‌خوانی

[… مقاله حاضر به نقد شیوه‌ای از مطالعه می‌پردازد که مؤلف آن را «خرده‌خوانی» می‌نامد و پیامدهای آن را از منظر مبانی نظری مطالعات خواندن تحلیل می‌کند. خرده‌خوانی شیوه‌ای نسبتاً رایج از مطالعه در دنیای معاصر به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی است که در آن خواننده به‌جای مطالعه دقیق متون مستقل به‌مرور سریع گلچینی از آن‌ها مشغول می‌شود، بی‌آنکه از کلیت آثار موردنظر آگاه باشد و معمولاً با استناد به بخش کوچکی از متن درباره دیدگاه نویسنده داوری می‌کند.

سفر به صحنه رمان: کیلومتر صفر پاریس، کتابفروشی شکسپیر و شرکا

[… «آن روزها پولی در بساط نبود که بشود کتاب خرید. من از کتابخانه “شکسپیر و شرکا” که عضو می‌پذیرفت کتاب به امانت می‌گرفتم. اینجا کتابخانه و کتاب‌فروشی سیلویا بیچ در شماره ۱۲ خیابان ادئون بود. در آن خیابان سرد که گذرگاه باد بود، این کتاب‌فروشی مکانی بود بانشاط، با بخاری بزرگی در زمستان‌ها و قفسه‌های پر از کتاب و تازه‌های کتاب پشت ویترین و عکس نویسندگان مشهور زنده و مرده روی دیوارها».

خواندن یک کتاب، زندگی دوباره و  تجربه دنیایی نو است: گفتگو با هانیه غفاری، مروج خواندن

[… این نوشته، متن گفتگوی مجله مطالعات خواندن با خانم هانیه غفاری، فعال اینستاگرامی در حوزه ترویج خواندن است که در آنجا صفحه‌ای با عنوان «اعترافات یک کتاب‌خوان معمولی» را به  نشانی honi_ghaffari اداره می‌کند. این گفتگو در تاریخ ۲۷ آذر ۱۳۹۸ انجام شده است. بخش اول گفتگو به تجربه شخصی کتابخوانی ایشان اختصاص دارد و بخش دوم گفتگو به فعالیت‌هایشان به عنوان مروج کتاب در عرصه دیجیتال.

از دل برود هرآنچه از دیده برفت! چرا مدرسه مطالعات کتابداری و خواندن نداریم؟

[… در ‌این مقاله استدلال می‌شود که تفکر جاری در کتابداری و ‌‌‌علم اطلاعات تعریف‌‌‌های خود را چنان در محدودۀ ‌‌واژۀ‌ «اطلاعات» حبس کرده که پژوهش دربارۀ خواندن را ناممکن ساخته است. حال آنکه خواندن، روش اصلی مردم آمریکا برای دستیابی به اطلاعات است؛ چه ازروی رسانۀ کاغذی باشد، چه ازروی صفحۀ رایانه. این مقاله نشان می‌دهد با تمرکز بر موضوع خواندن چه فرصت‌هایی در اختیار رشته کتابداری قرار می‌گیرد و بالعکس با بی‌توجی به آن چه هزینه‌هایی را باید تقبل کند.

چرا به دانش مشاورۀ خوانندگان نیاز داریم؟

[… یکی از مهم‌ترین عرضه‌کنندگان داستان‌، کتابخانه عمومی‌ست. باوجودِ اینکه آثار داستانی و تخیلی در خواندن برای لذت بیش از هرچیزی محوریت دارد و خوانندگان این دست آثار بخش قابلِ‌توجهی از کاربران کتابخانه‌های عمومی را تشکیل می‌دهند، اما اغلب آثار داستانی و تخیلی در مقایسه با آثار علمی دست‌کم گرفته شده و از طرف اداره‌کنندگان کتابخانه‌ها و متخصصان کتابداری توجه کمتری به آنها شده است. این نوشته بر آن است تا نشان دهد چرا در کتابخانه‌های عمومی به دانش مشاوره خوانندگان نیاز داریم؟

خرابِ خواندن: زندگی در کتاب‌ها

[… یک چینی در مذمّت کتاب‌خوانی گفته است: «بهتر است ذهن را آزاد بگذاریم تا اندیشه‌های دیگران در اندیشۀ آزادمان مداخله نکند.» این گفته، مرا به فکر ایجاد توازن میان خواندن و نخواندن انداخته است. عادت به کتاب‌خوانی، به من چه داده و از من چه گرفته است؟ دلایل زیادی مثل کنجکاوی یا یافتن واقعیت‌ها می‌تواند ما را به خواندن وا‌دارد. اعتیاد اصلی من، به تخیل‌پردازی است و علی‌رغم یا حتی به خاطر همین تخیل‌پردازی است که بسیاری از خوانده‌هایم به یادم نمانده است؛ چه این قابلیت فراموش‌کاری همیشگی، مایۀ نگرانی‌ام می‌شود. این‌همه که خوانده‌ام، شکسپیر و تولستوی و دیگران، ارزشش را داشته است؟ ذهنم بی آنها آزادتر نمی‌بود؟

خواندنِ یک داستان و گوش‌دادن به آن، اثراث مغزی یکسانی دارد

[… پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند گوش‌دادن به کتاب، همانند خواندن آن، بخش‌های حسی و شناختی مشابهی را در مغز به‌کار می‌اندازد. دانشمندان عصب‌شناس نقشه‌هایی تعاملی ابداع کرده‌اند که با آنها می‌توان مکان فعالیت گروه‌های مختلف کلمات را در مغز شناسایی کرد. تازه‌ترین نقشۀ آنها بر آنچه هنگام خواندن داستان‌ها در مغز رخ می‌دهد، متمرکز شده است.